Spacery ornitologiczne po LSM

Awifauna lęgowa osiedli Lubelskiej Spółdzielni Mieszkaniowej

Autor: Marek Nieoczym

Studenci biologii wykonali badania jakościowe i ilościowe awifauny występującej w sezonie lęgowym na osiedlach Lubelskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w Lublinie: Piastowskim, Mickiewicza i Słowackiego. Obserwacje ptaków odbyły się podczas zajęć z przedmiotu „Kręgowce w ekosystemach antropogenicznych”, który jest w programie kierunku Biologia realizowanego na Wydziale Biologii Środowiskowej Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie.

W sezonie lęgowym zielone osiedla LSM zasiedlają głównie ptaki leśne, przede wszystkim przedstawiciele rzędu wróblowych, które zaadaptowały się do życia w środowisku miejskim. Na badanych osiedlach stwierdzono podobną liczbę gatunków, tj. 12–15. Dominującym gatunkiem był grzywacz, typowy gołąb leśny, licznie gniazdujący na drzewach. Wśród dziuplaków leśnych licznie występowały szpaki zasiedlające nie tylko naturalne dziuple w drzewach, ale także skrzynki lęgowe. Ptaki gnieżdżą się również w różnego rodzaju miejscach pochodzenia antropogenicznego, obejmujących wszelkie szczeliny i zakamarki w budynkach oraz innych obiektach. Oprócz wspomnianych już szpaków takie przystosowania wykazują również sikory bogatki i modraszki, a także kawki, pleszki i jerzyki.

Na przełomie maja i czerwca większość ptaków jest w trakcie wysiadywania jaj lub karmienia piskląt. Możemy jednak już w tym czasie zaobserwować młode ptaki, które opuściły gniazda. Na osiedlowych trawnikach żerują młodociane szpaki, natomiast na gałązkach drzew i krzewów można zauważyć młode sikory. W okresie późnowiosennym i letnim na trawnikach i alejkach spotykamy podloty kosa i kwiczoła oraz młode sroki i grzywacze. W tym okresie ptaki są narażone na wiele niebezpieczeństw. Podloty to ptaki, które świeżo opuściły gniazdo i zazwyczaj są jeszcze karmione przez rodziców. W związku z tym, że jeszcze słabo latają, mogą łatwo stać się ofiarami drapieżników. Młodociane ptaki wyróżniają się od osobników dorosłych również ubarwieniem piór charakterystycznym dla danego gatunku. Ponadto ich pióra emanują świeżością barw, co widać wyraźnie na przykładzie młodych sikor oraz srok. Zatem podczas spacerów warto zwrócić uwagę na różnorodność ptaków zamieszkujących osiedla Lubelskiej Spółdzielni Mieszkaniowej.

Udział procentowy (%) zaobserwowanych gatunków ptaków oszacowany na podstawie stwierdzonej liczby osobników w obrębie wyznaczonych transektów przebiegających przez poszczególne osiedla w sezonie lęgowym w 2026 roku.

Fot. 1. Sójka wyróżnia się swoim ubarwieniem wśród pozostałych krajowych przedstawicieli krukowatych.

Fot. 2. Szpak jest licznym gatunkiem spotykanym w całej Polsce. Jednak od pewnego czasu stwierdza się postępujący trend spadkowy liczby szpaków w naszym kraju.

Fot. 3. Modraszki chętnie zajmują budki lęgowe. Średnica otworu wynosząca około 3 cm ogranicza konkurencję gniazdową ze strony większej i silniejszej bogatki.

Fot. 4. Kwiczoły, choć preferują zadrzewienia w dolinach rzecznych i krajobrazie rolniczym, również chętnie gniazdują w zadrzewieniach miejskich.

Fot. 5. Kosy, które zasiedlają wszystkie typy lasów, wprowadziły się także do osiedli ludzkich, stając się niestety, częstymi ofiarami kotów.

Autor zdjęć: Marek Nieoczym. Wszystkie zdjęcia zostały wykonane podczas obserwacji prowadzonych na osiedlach LSM.

Marek Nieoczym

zoolog, ornitolog, adiunkt w Katedrze Zoologii i Ekologii Zwierząt Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie.